Fietsen op de 100-Schlösser-Route in Duitsland

Inleiding:

Ons plan was om, voor het eerst met onze eigen fietsen in het vliegtuig, naar Sri Lanka te gaan om daar twee weken te gaan fietsen. Door de oorlog in Iran werden onze tickets twee weken van tevoren geannuleerd en moesten we opzoek naar een alternatief. En zo gingen Hanneke en Jan, samen met hun toen dertienjarige tweelingzoons Eljer en Jilke dan ‘’toch maar’’ weer fietsen in Duitsland. Misschien een stuk minder exotisch of bijzonder, maar beslist ook erg leuk! Hieronder het reisverslag van die fietstocht van ruim 1.132 kilometer met weinig hoogtemeters, die landschappelijk soms wat minder aantrekkelijk was, maar waarin we de regenpakken en bandenplakspullen in elk geval niet nodig hadden. Onderaan de pagina staat een kaartje met daarop ingekleurd de delen van de 100-Schlösser-Route die we gefietst hebben.

Dag 1

(zaterdag 18 april 2026)

54,6 km

Ondanks de tegenvaller dat we niet onderweg zijn naar Sri Lanka, zijn we toch weer blij dat we op fietsvakantie gaan. Zoals eigenlijk elke dag ben ik erg vroeg op en ga op m’n gemakkie nog wat huishoudelijke klusjes doen voor ik naar de bakker fiets voor lekkere ontbijtbroodjes. Als ik terug ben gaan we ontbijten en al vrij snel daarna zitten we alle vier op onze fiets om naar het station te gaan. Onze dertienjarige tweelingzoons Eljer en Jilke op hun net nieuwe fietsen (de vorigen waren allebei tegelijkertijd gestolen) en Hanneke en ik op onze al wat oudere Santos. Maar zoals het merk zelf zegt: build for life en het zou me niet verbazen als dat letterlijk het geval zal zijn. Wat een fantastische fietsen zijn het toch!
Rond een uur of negen zijn we op Rotterdam centraal en daar pakken we de trein naar Gouda. We hadden ook kunnen blijven zitten tot Utrecht om daar pas over te stappen, maar we gokken erop dat Gouda rustiger is en dat we dan niet van perron hoeven te wisselen. Iets wat met vier fietsen en gebruik maken van liften toch altijd wat meer tijd kost. Geen idee hoe het anders uitgepakt zou hebben, maar het was nu in elk geval prima: de fietsen kunnen bij elkaar staan en wij er zelf vlakbij zitten. En zo komen we zonder vertraging rond kwart voor twaalf aan op Enschede.
We lopen het station uit en even later zitten we op een terrasje in de zon achter een kop koffie en een broodje. De zon zal redelijk veel schijnen vandaag, hoewel we ook best wat bewolking hebben en net voor de camping zelfs een paar spatjes regen.

Veel fietspaden in Nederland.

Via fietsknooppunten fietsen we in ruim een uurtje naar de plek waar we, min of meer op de Duitse grens, de 100-Schlösser-Route op zullen pikken. Deze route bestaat uit allemaal verschillende lussen, dus we hebben nog wel wat te puzzelen deze vakantie welke lussen we wel en niet zullen fietsen en waar we zullen slapen. Niet overal zijn evenveel campings. Knooppunten leiden ons over een mooie route. Slingerend door een redelijk natuurlijk gebied en langs een beek. Wel constant verhard, in tegenstelling tot de route in Duitsland, waar we relatief veel kilometers onverhard fietsen vandaag. Veel andere fietsers, de meeste elektrisch. In het centrum van Enschede zijn fatbikes overigens verboden.

De route is goed gemarkeerd.

In Bad Bentheim niet alleen het eerste kasteel van de route, maar ook tijd voor een ijsje op een terras. We blijken toch wat meer geklommen te hebben dan ik dacht: het is steil en lang naar beneden het dorp uit. Verder veel lange, rechte zandwegen vandaag. We kruisen de Hermannshöhe, maar dit stuk hebben we niet gelopen destijds.
Nog een uurtje naar de camping, bij een groot meer net voor Haddorf. In de laatste paar regendruppels zetten we de tent op en gaan dan in de algemene ruimte zitten om daar een kopje koffie te zetten en vervolgens lekker te douchen. Snel eten: we hebben honger. Nog even afwassen en een kopje koffie en dan de tent in voor een biertje en wat nootjes. In de algemene ruimte is het erg warm, ruikt het sterk naar eten van andere kampeerders en staat de achtergrondmuziek erg hard. Eljer en Jilke gaan al snel hun slaapzak in, maar pas tegen elven gaan we allemaal slapen.

Dag 2

(zondag 19 april 2026)

73,3 km

Prima geslapen tot een uur of zeven en een kwartiertje later sta ik op. Vandaag wat minder zon en een stuk frisser dan gisteren, maar regen zullen we niet zien vandaag. Inpakken, broodjes halen, alles opruimen en afbreken, ontbijten en om negen uur fietsen we de camping af.
In tegenstelling tot gisteren voornamelijk verhard. Wel heel veel fietspad en opnieuw veel andere fietsers. We slingeren wat door het Duitse land. Veel varkensboeren hier, vooral te herkennen aan de geur. Na een uurtje Rheine. Op zondag erg stil, maar we vinden er wel horeca voor koffie mét. Het stadje uit gaat weer over de Hermannshöhe en wel het stuk wat we in 2019 wandelden. Ook later zullen we er wat stukjes over fietsen, die ik soms wel en soms niet herken.

Eén van de vele kastelen langs de route.

Helemaal vlak is de route niet, maar we fietsen ook veel kilometers over een voormalige spoorlijn en later langs het water. Veel graslanden, maar ook koolzaadvelden en soms een stukje bos. In Ibbenbüren zien we nauwelijks iets van het stadje en in het park staan alleen winderige bankjes, dus de lunchstop stellen we nog even uit. Uiteindelijk lunchen we ergens in een wachthuisje op een perron bij een station aan onze route.
De vlakke kilometers zijn grotendeels op voor vandaag. We gaan flink klimmen en dalen door het bos. Zelfs nog wat kilometers onverhard, maar we komen allemaal zonder af te stappen boven. En om grootspraak van met name onze oudste zoon te voorkomen (en ik toch ook stiekem soms nog een jongetje ben) kan ik het toch niet laten om op de langste klim wat te versnellen. Maar goed, uiteindelijk sta je dan alleen maar langer op de rest van het gezin te wachten en koel je extra af ;-).

Opvallend vaak kun je zelf tulpen plukken in deze regio.

Al slingerend komen we tenslotte aan in Tecklenburg, waar we wat (ver)dwalen voor we in het prachtige centrum met de vakwerkhuizen zijn en daar in een koffietentje meer dan lekkere koffie met taart doen. Niet heel goedkoop, maar de punten gebak zijn zo groot dat we niet eens alles op krijgen. Het is inmiddels half vijf geworden en daarom besluiten we naar de camping zo’n anderhalve kilometer verderop te gaan, in plaats van er nog zo’n 18-20 verder te fietsen.
Een lange en vrij steile afdaling en dan al snel de camping. Erg goedkoop en niks mis.

Op de camping.

Tentje bouwen, koffiezetten, douchen, eten koken, pasta eten en dan nog een spelletje in de voortent met een biertje erbij. De mannen denken slim te zijn, maar uiteindelijk ligt bondje half negen ‘’gewoon’’ om kwart voor negen in de slaapzak. Wel blijven we nog met z’n vieren tot tegen tienen verder kletsen en pas als we ons tweede drankje op hebben gaan we allemaal snel slapen.

Dag 3

(maandag 20 april 2026)

95,4 km

Als we opstaan schijnt de zon en omdat de broodjes pas om kwart over acht arriveren breken we de tent al voor die tijd af. Net als gisteren fietsen we om negen uur de camping af en al snel volgen we de bekende routebordjes met het groene kasteel weer. Tot Bad Iburg veel klimmen en dalen, waaronder weer een langere en wat pittigere. Gelukkig vrijwel alleen maar over asfalt.

Vakwerkhuizen in bijna elk dorp of stadje.

Landschappelijk ook een mooi stuk: veel door bossen en natuurgebieden. Dit in tegenstelling tot later op de dag, als we wat meer langs en tussen onafzienbare akkers en graslanden fietsen.
Na zo’n dertig kilometer Bad Iburg. Even zoeken, maar dan toch een bakker met koffiehoekje. Keuzestress, maar uiteindelijk een heerlijk stukje gebak gegeten.

Pauze bij de bakker.

Na de pauze dalen we nog een klein beetje, maar verder weinig hoogtemeters meer vandaag. Ook weinig andere fietsers. Wel weer wat meer onverhard en soms meer voet- dan fietspad wat mij betreft. De dorpjes zijn vaak wel de moeite waard: soms wat vakwerkhuizen en regelmatig een kasteel. De stukken daartussen vind ik vaak toch wat eentoniger.
De gemiddelde snelheid na de pauze ligt erg hoog: we hebben wind in de rug. Wel komen er steeds meer wolken en hoewel het droog blijft is het een gure en zelfs koude dag. De handschoenen gaan niet uit en ook mijn windjasje blijft de hele dag aan.
Onderweg staan regelmatig overdekte picknickplaatsen die vaak ook nog in ons boekje staan aangegeven. Het vinden van een plekje om uit de wind te lunchen lukt dus prima. Brood, melk en appels. Dan nog zo’n dertig, veertig kilometer tot ons eindpunt voor vandaag. De route verandert niet echt wezenlijk, hoewel we ook wel wat mooie stukjes langs het water of door het bos fietsen.

Koolzaad is vaak erg fotogeniek.

In Südmühle besluiten we nog een koffiestop te houden. Ook hier keuzestress en een goede keuze gemaakt. Er lijkt ook een camping in het stadje te zitten, maar die is alleen voor vaste gasten, waardoor we toch de verwachte zeven kilometer naar de camping iets ten oosten van Münster moeten afleggen. Grotendeels onverhard en slingerend met wat kleine hoogteverschillen, dus wel een mooi laatste stukje.
We zijn pas over half zes op de camping, maar dat mag de pret niet drukken. Wel een dure camping overigens. Tent weer opzetten, douchen en eten. Omdat het al wat later is gaan we al snel na de afwas en oploskoffie aan een drankje met wat stukjes worst en nootjes en terwijl de mannen in de slaapzak liggen blijven we nog even in de voortent zitten. Het begint wat te motregenen, maar ook anders waren we naar binnen gegaan. Warm is het niet.

Dag 4

(dinsdag 21 april 2026)

79,4 km

Blauwe lucht en geen wolken als we opstaan en dat zal de hele dag zo blijven. Echt warm wordt het overigens niet: ik hou de hele dag minstens twee laagjes aan en de eerste paar uur zelfs m’n handschoenen. We staan vrij vroeg op en pakken alles in: de camping heeft alleen in het weekend verse broodjes, maar de bakker zit nog geen twee kilometer verderop in een buitenwijk van Münster. Ontbijten met koffie en gebak, altijd lekker.

De dom in Münster.

We fietsen een stukje verder richting binnenstad. Münster is echt een schitterende stad, hoewel het door alle keitjes niet heel prettig fietst. We bezoeken de dom, slingeren door oude straten en dito gebouwen, gaan langs het kasteel en uiteindelijk verlaten we de stad om onze route weer op te pikken.

Het kasteel van Münster.

Weer veel slingeren door landbouwgebied en soms onverhard. Nog later op de dag fietsen we over bospaden waarvan ik me oprecht afvraag waarom ze dit nog een fietsroute durven noemen. Het gebeurt niet vaak, maar ik ben blij dat ik dit niet met de fietskar hoef te doen.
In Havixbeck tijd voor de, buiten het ontbijt om, dagelijkse koffie mét. Eén van de grote voordelen van fietsen in Duitsland: vrijwel elke bakker in vrijwel elke plaats heeft een koffiehoekje. Het is inmiddels al wat later op de ochtend vanwege ons bezoekje aan Münster, maar we hebben geen haast vandaag. Op het volgende stuk weer wat meer glooiingen en daardoor ook wat klimmen en afdalen. Nergens echt lang of steil. Een tussenstop bij de supermarkt in Billerbeck voor lunch en avondeten en dan verder slingeren. Het duurt, met name door de wind, wat langer voor we een plekje vinden om te lunchen, maar uiteindelijk zitten we prima op een grote boomstam te smikkelen van onze broodjes kaas, aardbeien en melk.

De route is soms wel en soms niet erg afwisselend.

Dan nog zo’n 25 kilometer naar de camping. Veel akkerbouw, koolzaakvelden en grasland, maar soms ook een bos of langs een beekje. Uiteindelijk komen we in Senden, waar we een ijsje eten en dan nog een paar kilometer verder fietsen naar de camping. Het lijkt er erg rustig te zijn.
Snelle alle, door de condens, natte spullen uithangen, zodat de tent droog opgezet kan worden. Eljer en Jilke amuseren zich ondertussen prima in de speeltuin naast het tentenveld. Verder weer zo’n avond als de meeste deze reis. Eten koken, warme maaltijd eten (Mexicaans deze keer), afwassen, oploskoffie drinken, mannen in de slaapzak en wij met een drankje en hapje in de voortent. Helaas verkochten ze in Münster geen Münsterkaas, dus doen we het maar met Beemster. Eljer en Jilke kletsen vanuit hun warme slaapzakken gezellig mee tot ook wij naar bed gaan.

Dag 5

(woensdag 22 april 2026)

104,6 km

Gelukkig weer een blauwe lucht als we opstaan en dat zal weer de hele dag zo blijven. Het wordt ook iets warmer. Beter gezegd: minder koud dan gisteren. We zigzaggen heel erg vandaag, dus de windrichting doet er niet zo heel veel toe. Opnieuw moeten we alles inpakken en eerst twee kilometer fietsen voor we bij een bakker met koffiehoekje zijn om te ontbijten. Als we allemaal gegeten en gedronken hebben fietsen we nog even langs het slot van Senden en pikken daar weer de route op. Deze keer een verbindingsroute naar een andere lus. Het is toch wat puzzelen om een route te vinden met campings op dagafstand en ook weer niet zoveel lussen af te snijden of over te slaan en daarmee een erg korte fietsvakantie te hebben.
De omgeving blijft redelijk hetzelfde. Duidelijk meer fiets- dan wandelgebied. Behalve dat we drie keer dezelfde snelweg over moeten hebben we weinig hoogtemeters vandaag. Wel een vroege koffiestop: in Augsburg. Ook doen we daar gelijk boodschappen voor de rest van de dag.
Picknicken vlak bij een ander slot, maar het grootste en ook één van de mooiste in de regio is dat toch van Nordkirchen, waar we later op de dag zijn. Terecht dat de route dit ons driekwart rond laat fietsen.
De picknick is op een zonnig bankje in het bos. Er gaan meer kledingstukken uit dan aan. Verder maar weer. Niet zo heel veel bos en/of onverharde paden vandaag. Vooral veel rustige asfaltwegen door landbouwgebied.

Kip eten in Selm.

Bij Selm heeft Jilke geluk: de kippenkar van gisteren staat vandaag hier en toen hadden we hem beloofd: als we die nog een keer zien krijg je een stuk gebakken kip. Die smaakt overigens erg goed; blijkbaar kunnen ze niet alleen op het Oktoberfest in München kippen bakken.
Het is dan nog een half uurtje fietsen naar Olfen, dus we besluiten daar naar de camping net voorbij het dorp te gaan. Kunnen we mooi eerst nog een ijsje eten in het centrum. De camping blijkt echter alleen nog maar voor vaste gasten, dus dan maar terug naar Selm. De receptie van de camping aldaar is al gesloten, dus besluiten we dan maar gewoon de tent op te zetten en morgen te betalen. Verderop staat een bistro, dus Hanneke probeert ons daaraan te melden. Helaas: tentkampeerders blijken niet toegestaan. De tent staat inmiddels al voor de helft, maar moeten we dus weer afbreken. Vanuit de bistro hebben ze wel een andere camping een paar kilometer verderop voor ons gevonden en gebeld en die heeft geluk wel plek voor ons.
En zo staan we pas tegen zeven uur op de camping. Tent opzetten en eerst koken. De dagafstand is alles bij elkaar zo’n twintig kilometer langer dan gepland en we zijn toe aan een pauze. Na het eten koelt het al snel af. Waarschijnlijk zal het vannacht, net als afgelopen nacht, wel weer gaan vriezen. We duiken daarom maar snel de voor- dan wel binnentent in om nog wat te eten, drinken en kletsen voor we rond half elf de slaapzak induiken en snel in slaap vallen.

Dag 6

(donderdag 23 april 2026)

86,1 km

Als ik om half acht opsta ligt het ijs op de bovenkant van de tent en de zadels van onze fietsen. Dat de zon schijnt en de lucht blauw is past daar natuurlijk perfect bij. Alles weer inpakken en eerst een half uurtje fietsen, terug naar Olfen, om daar te gaan ontbijten bij de bakker. De tijd dat er op elke camping verse broodjes te koop zijn in Duitsland lijkt voorbij. Of komt dat omdat het nog geen 1 mei is geweest en het seizoen nog niet begonnen?

Het geloof laat ook hier z’n sporen na.

In Olfen pakken we de 100-Schlösser-Route weer op en die is vandaag een stuk aantrekkelijker dan gisteren. Weliswaar geen meter onverhard, maar ook veel minder rechte wegen of grote akkers. Veel meer kronkelen, ondanks dat het terrein ook hier niet glooiend is. Verder veel mooie dorpjes, kerken en kastelen.
In Dülmen koffie mét. De eerste veertig kilometer zitten er dan al op. Ook gelijk maar picknickboodschappen doen. Vanuit Dülmen maken we een grote lus richting noord, om later in de middag Dülmen weer in te fietsen richting eindpunt van vandaag. En het is dat we er de tweede keer een ijsje willen eten, anders zouden we onze route niet eens gekruist hebben. Ook die lus is weer erg aantrekkelijk, ondanks dat we diverse keren snelwegen of spoorlijnen kruisen.

Ons dagelijkse ijsje van vandaag.

Na het ijsje denken we nog zo’n tien kilometer te moeten fietsen, maar de camping bij Haltern ligt aan de andere kant van het meer dan op onze kaart staat aangegeven, waardoor het er nog een stuk of vijf meer worden. Geeft niks: het is heerlijk fietsweer.
De receptie op de camping is al gesloten, maar als we bellen mogen we gewoon een plekje zoeken op het tentenveld en even later staat de tent en doen we een kopje koffie in het zonnetje. Voor het echt gaat afkoelen eerst maar eens douchen. Na het douchen weer pasta koken en eten, afwassen, oploskoffie drinken en één blikje Jim Beam-cola leegdrinken. Het tweede blikje was lek geraakt in de roltas waarin de tentstokken en grondzeilen zaten. Geloof me: roltassen van Ortlieb zijn écht waterdicht! Nog een spelletje Exploding Kitten spelen en om half elf gaan we weer allemaal slapen.

Dag 7

(vrijdag 24 april 2026)

86,6 km

Een minder koude nacht. Als we opstaan is de tent droog en de lucht egaal grijs. Dat laatste zal overigens snel veranderen en het grootste deel van de dag is het weer zonnig met een strakblauwe lucht. Net als voorgaande dagen alles inpakken en eerst een paar kilometer fietsen voor we kunnen ontbijten. Deze keer in het centrum van Haltern an See.
Vandaag een vrij westelijke route en veel kilometers langs water fietsen. Ook hier meer fiets- dan wandelgebied. Verder weer wat meer onverhard. Vaak gravel- of bospaden en redelijk goed befietsbaar, maar er is ook een stuk door het bos waarbij ik me echt afvraag of we geen afslag gemist hebben en nu op een wandelpad zijn beland? Dat blijkt niet het geval te zijn.

Soms wat dalen of klimmen vandaag.

Wat eerder stoppen voor koffie mét dan gisteren lukt niet: de bakker in Rhade is aan het verbouwen en daarom gesloten, dus moeten we door naar Raesfeld. De dagafstand zit er dan al voor de helft op. Dan maar een broodje én een stuk gebak bij de koffie. Gelijk ook boodschappen doen voor de rest van de dag. Vreemd: in de Getränkhalle verkopen ze geen whisky, daarvoor moet je in de supermarkt zijn. Een (lekker) Belgisch biertje kun je ook hier niet scoren.

Ook hier regelmatig koolzaad.

In een afwisselend en soms lichtglooiend gebied fietsen we richting Bocholt. Veel andere fietsers vandaag. Nog een picknick op een bankje en dan het stadje door. Er wordt veel ge- en verbouwd lijkt het. Dan kilometers langs de Bocholter Aa over een (gravel)fietspad richting Isselburg. Helaas: geen ijswinkel. Althans: niet langs de route. Nog een paar kilometer naar de kleine camping in Vehlingen. Even zoeken, maar uiteindelijk staan we op misschien wel het mooiste kampeerplekje van de hele reis: aan een meer, naast een overdekte picknicktafel en heerlijk in de avondzon.

Een prachtig plekje op de camping.

Omdat we voor vijven op de camping zijn hebben we tijd genoeg om wat te relaxen en drinken en pas dan te gaan douchen en eten koken. En verder verloopt de avond zoals alle andere tot nu toe deze reis.

Dag 8

(zaterdag 25 april 2026)

53,6 km

De weersomstandigheden zijn exact hetzelfde als gisteren: grijze lucht bij het opstaan, gedurende de ochtend steeds meer blauw aan de lucht en tenslotte een erg zonnige dag. Ook deze camping heeft geen verse ontbijtbroodjes en dus moeten we, na eerst alles ingepakt te hebben, een kleine drie kilometer fietsen voor we in het koffiehoekje bij de bakker uitgebreid kunnen eten en drinken. Daarna wel een heel andere ochtend als alle anderen: we fietsen een klein stukje terug om de rest van de ochtend in een dierenpark door te brengen. In principe alleen inheemse dieren.

De ezel weet wel waar het voer vandaan komt.

Geen leeuwen of olifanten bijvoorbeeld, maar wel herten, zwijnen en wolven. De lynx gevoerd zien worden stelt wat minder voor, hoewel de dode kip die per ongeluk tegen de andere lynx gegooid eigenlijk wel weer grappig was, maar alles bij elkaar een prima excursie. Ondanks de zeer ruime verblijven kunnen we alle dieren toch heel goed zien, zelfs de sneeuwuilen en beren of vossen bijvoorbeeld. Rond lunchtijd verlaten we het dierenpark zonder, en dat is ons geval pas echt bijzonder, gebruik te hebben gemaakt van de horeca.

Onverhard fietsen.

Een klein half uurtje fietsen naar Dinxperlo, net over de Nederlandse grens. De grens loopt hier echt heel bijzonder: het trottoir ligt in Duitsland, de rijweg in Nederland. We hebben trek in frietjes en daarom lunchen we op het terras van een snackbar.

Hier en daar zie je nog wel dat dit een grensplaats is.

We verlaten Nederland weer, na eerst nog wat Belgische biertjes en andere boodschappen te hebben ingeslagen, en blijven iets ten zuiden van de grens om over rustige asfaltwegen nog een uurtje te fietsen voor onze ijsstop in Rhede. Daar vandaan nog een kilometer of acht, gedeeltelijk onverhard, naar de camping vlak onder Rhedebrugge. Een grote en dure camping met ons eigen sanitairgebouw. Allemaal snel douchen om de was te kunnen doen. Toch niet snel genoeg: net voor ons start iemand anders de wasmachine. Helaas, dan maar eerst een koud biertje halen en bij de tent opdrinken voor we gaan eten koken.
Na het eten duiken we al snel de tent weer in: het koelt weer snel af als de zon onder is. De mannen amuseren zich ondertussen op het springkussen, terwijl wij een Belgisch biertje drinken. Rond een uur of elf slapen we allemaal. De was is dan schoon en droog.

Dag 9

(zondag 26 april 2026)

79,0 km

Zowaar een keer broodjes op de camping. Dan maar geen gebak als ontbijt. Ook starten we gelijk al met zon vandaag. Een strakblauwe lucht en later op de dag soms wat sluierbewolking. Alleen weer geen warme dag: ik hou opnieuw het grootste deel van de dag m’n handschoenen en drie laagjes aan.
Kwart over negen fietsen we de camping af richting oost. We volgen min of meer de Bocholter Aa en fietsen zo dwars door Borken. De vesting aldaar behoort tot de mooiste kastelen van de route. Een hoogtepunt.

Vestingstad Borken.

In Ramsdorp, nog voor de eerste twintig kilometer fietsen vandaag, doen we koffie mét en halen gelijk broodjes voor de lunch. Zondag zijn alle winkels dicht in Duitsland, behalve bakkers en ook die gaan, net als deze, ook vaak om elf uur al dicht. Geen risico nemen met pauze vandaag.
Weinig onverharde kilometers, maar wel weer veel zeer rustige asfaltwegen of vrijliggende fietspaden langs drukke wegen. Soms een stukje bos, maar meestal landbouwgebied. De route slingert wel heel erg door het lichtglooiende landschap, waardoor het toch nog redelijk afwisselend is. Onderweg heel veel, vaak vrij grote groepen e-bikers en dan meestal vrouwen die al heel lang 19 zijn.
Picknicken op een overdekte plek, waarvan er ook in dit gebied heel veel staan en om drie uur ons dagelijkse ijsje in Südlohn. Daar vandaan nog een drie kwartier slingeren en, vanwege werkzaamheden en diverse omleidingen, fietsen voor we in Ahuis aankomen. Ons slaapdorp voor vannacht.

Omdat het zondag is liggen de wegwerkzaamheden vaak stil en is de omleiding soms niet nodig.

Omdat het afstand- en campingtechnisch onmogelijk leek een route te vinden hebben we voor vannacht maar een hotel geboekt. Het zit aan de rand van het centrum en is erg fancy en modern. Lees: letterlijk alles gaat via de smartphone. Niet alleen de deur openen, maar ook het licht of de verwarming aanpassen. Wel schone, nette en stijlvolle kamers overigens.
We gaan lekker douchen en terwijl de mannen TV kijken gaan Hanneke en ik een biertje op het terras onder bij het hotel drinken. Bestellen heeft alleen nogal wat voeten in aarde. Het kan alleen met een QR-code, je moet een account aanmaken en alles dan ook nog in een specifieke volgorde doen. Ik weet weer waarom ik licht allergisch ben voor deze doorgeslagen vorm van automatisering en manier van bestellen. Waarom kun je niet gewoon naar de bar gaan, twee biertjes bestellen en afrekenen? Het is dat we hier met Eljer en Jilke hebben afgesproken, anders waren we beslist naar een ander terras gegaan. Enfin, net tegen de tijd dat we de moed hebben opgegeven, de serveerster ons voor de derde keer heeft geholpen (we zijn niet de enigen die hier vastlopen in het systeem horen we) worden onze biertjes gebracht en komen de jongens eraan. Gelukkig voor hen hebben we ook nog wat knoflookbrood besteld.
Na het biertje lopen we richting centrum, opzoek naar een restaurant. Heel veel keus lijkt er niet, tenzij je Italiaans wilt eten, maar na heel veel dagen pasta hebben we toch wat meer trek in iets anders. Uiteindelijk worden het schnitzels en (vegetarische) hamburgers. Smaakt best lekker. Na nog een ijsje op straat en een rondje langs het kasteel gaan we terug naar het hotel. De mannen om te slapen, Hanneke en ik om nog een biertje op de kamer te drinken en dan ook te gaan slapen.

Dag 10

(maandag 27 april 2026)

82,7 km

We slapen een half uurtje langer door, halen onze fietsen uit de afgesloten garage en fietsen met alle bepakking naar de bakker verderop.

In Ahaus loopt de route over het terrein van het kasteel.

Na het ontbijt slingeren we verder door het Duitse landschap, wat er heel erg anders uitziet dan de afgelopen dagen. Geen onverharde kilometers, wel diverse en vaak erg mooie kastelen vandaag. Verder een vrij vroege koffiepauze, maar dat komt omdat we maar door weinig dorpjes komen vanmorgen. In Heek, waar we eerst een klein stukje verkeerd fietsen, zit gelukkig een bakker met koffiehoekje in de supermarkt.
Door een landschap met veel windmolens fietsen we verder om in Legden boodschappen te doen en een paar kilometer verderop te picknicken op een zonnig bankje.
Iets ten noorden van Coesfeld maken we weer een doorsteek, terug naar de A-lus: de lus van de eerste dagen. Het landschap is hier weer een stuk glooiender, maar jammer genoeg is het eerste stukje dalen over een slecht onverhard pad, waardoor we moeten remmen tijdens het dalen. Zonde van de energie. Net voor Darfeld zitten we weer op de hoofdroute. Helaas een stadje zonder ijscafé. Dan nog maar een koffie mét.

Wachten voor een trein vinden we meestal niet zo erg.

Het is nog een paar kilometer naar de camping, die zo’n twee kilometer van de route afligt. Het is even zoeken voor we hem gevonden hebben en uiteindelijk fietsen we via de achteringang het terrein op. Een zeer vriendelijke ontvangst, nauwelijks andere gasten, maar wel verse broodjes voor ontbijt en een ruimte binnen en buiten waar we kunnen zitten. Na het douchen eerst een biertje en dan eten koken.
De Mexicaanse maaltijd smaakt erg lekker, maar ’s avonds is het (natuurlijk) weer tijd voor borrelnoten bij de borrel. Ook doen we nog een spelletje met z’n vieren en gaan de jongens op de trampoline springen en de konijnen en geiten eten geven.

Dag 11

(dinsdag 28 april 2026)

90,5 km

Als we om half acht opstaan is het weer net zo zonnig als de voorgaande dagen. Wel een stuk meer wind overigens, maar gelukkig hebben we die het grootste deel van de dag vooral mee. Het eerste stuk alleen nog niet: dan hebben we hem pal tegen en moeten nog wat klimmen ook. We zijn vrij snel na het ontbijt op pad, maar het tempo ligt dan nog niet hoog.
Weer veel landbouw, windmolens en koolzaadvelden. Eerst wat oostelijk, dan noordelijk naar het prachtige stadje Burgsteinfurt. We zijn dan zo’n 25 kilometer onderweg, een mooie plek voor koffie mét.
Vanaf Burgsteinfort gaan we vooral westelijk. Windtechnisch erg prettig. Niet veel kilometers onverhard vandaag, wel relatief veel stukken die over voormalige spoorlijnen lijken te lopen.

De route is niet altijd even gevarieerd.

Boodschappen doen in Ochtrup en net daarbuiten picknicken. Door de wind een niet al te lange pauze. Een half uurtje later zijn we ‘’rond’’: we hebben de 100-Schlösser-Route voltooid. Weliswaar niet alle lussen en verbindingsstukken, maar vanaf nu is het ‘’alleen maar’’ knooppunten volgen naar huis. We hebben bewust een iets zuidelijkere route uitgezet, omdat we op die manier zo min mogelijk over routes fietsen waarop we eerder gefietst hebben. Helemaal te voorkomen is dat natuurlijk nooit, zeker niet in de regio Utrecht-Rotterdam, omdat we de afgelopen jaren nu eenmaal redelijk wat fietsvakanties in en door Nederland hebben gehad.
Iets ten zuiden van Enschede slingeren we regelmatig langs of zelfs over de Duitse grens door een wat afwisselender landschap. Veel stukjes bos, een groot heideveld en kleinschalige landbouw. Uiteindelijk eindigen we een paar kilometer voor Haaksbergen op een leuke kleine boerencamping.

Stilleven op de camping.

Eerst een kopje koffie en dan, vanwege de wind, toch maar weer de voortent in. Douchen, eten, spelletje doen, zak chips leegeten (ik heb honger blijkbaar), drankje doen en dan weer lekker slapen.

Dag 12

(woensdag 29 april 2026)

94,2 km

De wind is iets afgenomen, maar omdat we hem de hele dag min of meer mee hebben is het niet erg dat het nog steeds redelijk stevige oostenwind is. De zon lijkt wat krachtiger: het is minder koud overdag en ook de nachttemperatuur lijkt niet meer onder de nul te komen.
We moeten weer alles inpakken voor het ontbijt, want verse broodjes hebben ze hier, zoals op de meeste campings in Nederland, niet. We besluiten naar de bakker in Haaksbergen te gaan, wat zo’n elf kilometer fietsen is, maar omdat we al rond kwart over acht op de fiets zitten het heeft geen zin naar een dorpje dichter in de buurt te gaan. De meeste bakkers gaan pas om negen uur open. Die eerste kilometers zijn overigens wel erg mooi. Door het bos, soms met wat open stukken en grotendeels over fietspaden door het bos. Soms onverhard.

Een erg afwisselende route vandaag.

Na ons bezoek aan bakker Bart, prima koffie en redelijke producten erbij, in het mooie centrum fietsen we richting Lochem. Landschappelijk vandaag een erg mooie dag. Zeker het eerste deel veel natuur: bos en heide en hier en daar wat kleinschalige landbouw. Uiteindelijk stoppen we een paar kilometer voor Lochem om in de horeca koffie mét te doen.

En natuurlijk zien we molens in Nederland.

Langs het kanaal verder en dwars door Lochem. Min of meer via de kortste route bereiken we Zutphen. We stoppen bij een bijzonder treurig en groot winkelcentrum, waar dertienjarige jongetjes blikjes energy-drink drinken, hun lege blikje op de grond gooien, sigaretten roken en daarna op hun fatbike over het trottoir wegrijden. Verderop zit een stel, op het oog, dakloze mensen blikjes goedkoop bier te drinken. Wie zei ook alweer dat het leven hier beter is dan in de grote stad? Ik ben in elk geval heel blij dat onze dertienjarige zoons niet meer van leeftijdsgenoten kunnen verschillen dan hier het geval is.
Enfin, we doen onze boodschappen bij de AH aldaar en gaan kibbeling halen bij de visboer er schuin tegenover, om deze met brood en melk ter plekke op te eten. Toch iets te veel, erg lekkere overigens, vis gekocht: we krijgen het net niet op.
We fietsen door het verder prachtige stadje Zutphen, steken de IJssel over en gaan min of meer richting het zuiden van Apeldoorn. De fietsknooppuntbordjes zeggen Veluwe, maar het is voor het gevoel toch veel meer landbouw- dan natuurgebied.
Nog een biertje op een terras, in de schaduw deze keer, en dan nog een paar kilometer naar de camping van Beekbergen. Eljer en Jilke gaan voetballen en Hanneke en ik ons kampement opbouwen en daarna douchen en eten koken.
Na de pastamaaltijd gaat Jilke nog wat huiswerk leren en daarna douchen, terwijl Eljer nog gaat voetballen. Als ook hij gedoucht heeft liggen ze al snel in de slaapzak, terwijl Hanneke en ik ons laatste biertje leegdrinken voor we ook gaan slapen.

Dag 13

(donderdag 30 april 2026)

87,0 km

Alweer een zonnige dag met veel wind. Gelukkig net als gisteren vooral wind mee, waardoor we een erg hoge gemiddelde snelheid zullen halen vandaag. Volgens onze route-app zullen we 1.000 hoogtemeters krijgen, maar meer dan enkele tientallen zullen het (vanzelfsprekend) niet worden. We fietsen overigens sowieso met de kaart en niet via de app. Die laatste gebruiken we vooral om routes uit te zetten. Maar voor we gaan fietsen: inpakken, ontbijten, tent afbreken, afrekenen en rond kwart over negen zijn we onderweg. Het eerste stuk vooral bos en rechte fietspaden.

Toch jammer dat de route hier langs een grote en drukke weg loopt.

Nog later zelfs een paar kilometer langs een drukke weg tussen schietterreinen, maar uiteindelijk via de Edesche Heide de stad Ede zelf. Een prima plek voor koffie mét.

Gelukkig ook veel mooie stukken over de Veluwe.

Een paar kilometer verder op Veenendaal, waar we boodschappen doen en dan door de bossen van de Amerongse Berg richting de Nederrijn fietsen. Amerongen zelf herkennen we nog van de Heuvelrughike. Vrij snel daarna een picknickstop en nog wat later het Amsterdam-Rijnkanaal. Dat kanaal hebben we ook al vaker gekruist in ons leven, maar nog nooit op deze plek. Veel trekkers, auto’s en (race)fietsers vandaag. Uiteindelijk de Lek en in het oude centrum van IJsselstein kunnen we nog een ijsje eten voor we de laatste kilometers naar de camping fietsen.

Het oude centrum van IJsselstein.

Een kleine camping, waar we al voor vijven arriveren.
Omdat er geen speeltoestellen staan en we onze bal kwijt zijn (gisteren over een hek geschoten waar we niet over- of omheen konden klimmen) voelt het helemaal als een rustige middag en avond verder.
Enfin, we zetten de tent op, drinken een drankje, douchen, koken en gaan dan eten. De laatste rode pasta voorlopig gok ik. Na de afwas en oploskoffie en nog twee biertjes met een stukje kaas, dan wel een blikje limonade met wat tortillachips spelen we een paar spelletjes en duiken dan voor de laatste keer deze reis onze slaapzakken in.

Dag 14

(vrijdag 1 mei 2026)

65,5 km

De tent gaat vrijwel droog mee. Het zal nog warmer worden dan gisteren en de wind is iets gedraaid, maar nog steeds vrij stevig. Gelukkig nog wel mee min of meer.
Inpakken, ontbijten, tent afbreken, fietsen opladen en net voor negen uur fietsen we de camping af, richting Lekdijk. Die volgen we aan de noordkant. Redelijk wat auto’s, maar wel een mooi rivierenlandschap. Bij het veer van Ameide varen we naar de andere oever. We hebben geluk dat de schipper ons zag, want eigenlijk vaart het pontje pas vanaf tien uur. De bel wordt dan ook pas opgehangen, vandaar dat we die niet konden vinden.

Over een rustig weggetje tussen knotwilgen en bloemrijke weilanden.

Soms langs de dijk en soms over rustige polderweggetjes tussen knotwilgen en vaak bloemrijke weilanden. Heerlijk fietsen. In de koffiehoek die bij de Spar van Nieuwpoort hoort houden we pauze. Bijzonder vriendelijke bediening en je gebak of koeken zoek je gewoon uit in de supermarkt en reken je bij de koffiehoek af. Een leuk en erg vriendelijk initiatief.
Verder richting Streefkerk voor een tussenstop bij onze favoriete kaasmaker Booij.

Kaas halen bij Booij.

Dan nog een paar kilometer naar de pont bij Kinderdijk. We komen het plaatsje binnen via een kant waarvan we maar zelden komen. Ook aan deze kant veel toeristen. Daarvoor nog een picknick bij de supermarkt van Nieuw-Lekkerland. Veel verzet tegen asielzoekers hier. Ik blijf me toch altijd weer afvragen: stellen mensen zich in zo’n sterk Christelijke gemeenschap zichzelf nu nooit eens de vraag: als Jezus hier nu zou wonen, zou hij dan met een boos gezicht en omgekeerde Nederlandse vlaggen protesteren tegen de komst van asielzoekers of zou hij zich aanmelden om deze mensen juist te helpen en welkom te heten? Enfin, ik zal wel weer naïef zijn of zo.
Na nog meer Lekdijk zijn we al snel in Krimpen aan de IJssel, steken via de Algerabrug over en volgen min of meer het water richting ons eigen Rotterdam.

Bijna thuis.

Langs de Maas en het Kralingse Bos, een laatste tussenstop bij de supermarkt en iets over drieën zijn we thuis. Zo’n 1.132 kilometer zonder lekke band of regenpak. Misschien niet altijd de mooiste route, maar we zijn toch blij dat we weer lekker met het hele gezin op fietsvakantie zijn geweest. Aftellen naar de volgende keer!

In groen is ingekleurd welk deel van de 100-Schlösser-Route we gefietst hebben.

Terug naar fietsvakanties.

Terug naar de startpagina.